Hybriden
Verreweg de meeste (wellicht 98%) van alle rhododendrons in alle tuinen in Nederland zijn 'hybriden'.
Een hybride is een fraai synoniem voor bastaard.
Het gaat daarbij om een kruising tussen twee verschillende (wilde) soorten/species
(alhoewel er ook kruisingen tussen hybriden en soorten, en hybriden onderling plaatsgrijpen)
Kenmerkend voor een hybride is dat de hybride zelf vaak onvruchtbaar is.
(vergelijk met muilezel = (paard x ezel))
De gebruikelijke notatie-wijze voor een hybride is: 'Naam' = (mamma x pappa).
Dus: Muilezel = (paard x ezel)
en Muilpaard = (ezel x paard)
Voor rhododendrons ook wel: (Seed parent x pollen parent) in het Engels.
Dus bv. 'Aliston Johnson' = (griersonianum x concatenans)
Waarom hybriden?
Telers en kwekers hebben in de laatste 400 jaar soorten proberen te kruisen om zodoende de eigenschappen van twee verschillende soorten in 1 nieuw organisme te verenigen.
Bij rhododendrons gaat het dan vaak om:
groot-blad x rode bloem
winterhard x mooie bloem
etc.
Kortom men probeert een plant te creeeren die voor de handel het meest geschikt is wat betreft winterhardheid, bloemkleur, bloem-grootte, plant-grootte, etc.
In Nederland zijn een aantal hybriden zeer populair geworden, en 90% van alle rhododendrons in tuinen bestaat uit slechts 3 of 4 hybriden.
Hieronder de meest voorkomende:
Catawbiense Grandiflorum |
Nova Zembla |
Cunningham's White |
Ponticum Roseum |
De Catawbiense Grandiflorum is voor de leek zelfs bijna synoniem met 'rhododendron'. Veelal weet men niet dat er ook gele, oranje of roze rhododendrons bestaan.
Indeling hybriden
Omdat hybriden in de regel speciaal voor de verhandelbaarheid gekweekt worden, is het logisch om ongeveer de indeling te volgen die de kwekerijen en telers ook hanteren:
- Grote rhododendrons (grootbloemig)
- Kleinblijvende rhododendrons (grootbloemig)
- Dwerg-rhododendrons
- Azalea's
Natuurlijk is het leuk om een rhododendron-hybride te kopen die uitgroeit tot een struik van 4,5 meter hoog.
(de 4 hybriden op de plaatjes hierboven kunnen zover uitgroeien). Mits je de ruimte ervoor hebt.
Maar bv. in een zorgvuldig samengestelde rotstuin, wil je een voorspelbare hoogte; bv. maximaal 90 centimeter.
De kleinblijvende (grootbloemige) hybriden zijn in de regel kruisingen met Rh. yakushimanum.
Soms worden ze zelfs 'yakushimanums' genoemd, of kortweg "yaks".
En soms valt dat zelfs weg en zien we als naamkaartje bij de kweker "Golden Torch (Y)". Dus alleen nog de " Y ".
Van belang bij aanschaf van een hybride is te letten op de winterhardheid.
Overigens zijn er (rhododendron-hybriden + azalea-hybriden) ongeveer 32000 gerigistreerde varianten.!
En dan zijn er nog vele ongeregistreerden (meestal met naamplaatje "rhododendron-hybride").
|
|